Miracles and the laws of nature in Orthodox Christianity

Το θαύμα και οι νόμοι της φύσης στην Ορθοδοξία

Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών | Σάββατο, 26 Ιανουαρίου 2019

Το θαύμα είναι σημαντικό στην ορθόδοξη παράδοση. Από τα βιβλικά και τα αγιολογικά κείμενα έως τις θαυματουργές εικόνες, το θαύμα αποτελεί ζωντανή παράδοση της Ορθοδοξίας. Συγχρόνως, το θαύμα είναι ίσως η πιο αντιθετική έννοια της χριστιανοσύνης όσον αφορά τις επιστήμες της φύσης. Η υπερφυσική διάσταση του θαύματος επισύρει το ενδιαφέρον του ευρύτερου κοινού αλλά συγχρόνως και κατακρίνεται από ορισμένους ως απομεινάρι μιας αφελούς πίστης. Η ημερίδα αποσκοπεί να ανιχνεύσει από διάφορες σκοπιές, ιστορική, φιλοσοφική, επιστημολογική, θεολογική και επιστημονική, τη σχέση του θαύματος με τη φυσική πραγματικότητα και την ανθρώπινη συνθήκη. Ορισμένες από τις πιθανές προσεγγίσεις μπορεί να είναι οι ακόλουθες:
– Ποια είναι η θεολογική διάσταση του θαύματος σχετικά με τη φυσική πραγματικότητα;
– Ποια είναι η σχέση θαύματος και ανθρώπινης ψυχολογίας;
– Ποιο ρόλο παίζει για τους πιστούς το θαύμα στην αντίληψη του φυσικού κόσμου;
– Ποια είναι η αλληλεπίδραση της έννοιας του θαύματος με την επιστημολογική κατασκευή της σύγχρονης επιστήμης;
– Ποιος ήταν ο ρόλος των θαυμάτων στη ιστορία των επιστημών;
– Ποια είναι η κοινή αντίληψη για το θαύμα και την επιστήμη;


Miracles and the laws of nature in Orthodox Christianity

National Hellenic Research Foundation | Saturday, January 26, 2019

Miracles are important to the Orthodox tradition. From the biblical texts to hagiography and the miraculous Icons, the miracle constitutes a living tradition for Orthodox Christian believers. At the same time, the miracle is perhaps the most antithetical concept of Christianity as far as the natural sciences are concerned. The supernatural aura of the miracle attracts public attention, but also attracts criticism by some as being a relic of a naïve religiosity. The workshop aims to investigate from various perspectives, such as historical, philosophical, epistemological, theological or scientific, the relation of the miraculous with physical reality and the human condition. Some possible areas of inquiry are the following:
– What is the theological definition of a miracle vis-à-vis the laws of physics?
– What is the relation between miracles and human psychology?
– What is the role played by miracles in the believers’ conception of the physical world?
– What is the interaction of the concept of miracle with the epistemological construction of contemporary science?
– What was the role of miracles in the history of science?
– What is the public conception about miracles and science?

Event Schedule
9:30 - 11:30

π. Christopher Knight, Institute for Orthodox Christian Studies, Cambridge
Incarnational naturalism: a solution to the problem of miracles?

Θεόφιλος Αμπατζίδης, Θεολόγος
Από το θαύμα της Δημιουργίας στον θαυμασμό της αιωνιότητας: Σκέψεις πάνω στις γνωσιοθεωρητικές προϋποθέσεις της θεολογίας και της μοντέρνας φυσικής.

Γιάννης Πετσαλάκης, Ινστιτούτο Θεωρητικής και Φυσικής Χημείας, Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών
Θεός και άνθρωπος στον κόσμο των θαυμάτων.

11:30 - 12:00


12:00 - 2:00

Κώστας Ταμπάκης, Ινστιτούτο Ιστορικών Ερευνών, Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών
Από το NARSES στο SOW: Ορθόδοξοι διανοητές και οι απόψεις τους για τα θαύματα.

Nίκος Ασπρούλης, Ακαδημία θεολογικών Σπουδών Βόλου
Φυσιοκρατία και θαύμα: μια δύσκολη σχέση.

Βασιλική Μαυροσκά, Ανώτατη Εκκλησιαστική Ακαδημία Αθηνών
Θαύμα και θαυμαστό γεγονός: Ορθόδοξη εκκλησιαστική προσέγγιση.

2:00 - 3:30

Διάλειμμα (ελεύθερο)

3:30 - 5:30

Nίκος Λιβανός, Ινστιτούτο Ιστορικών Ερευνών, Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών
Βυζάντιο – Άγιον Όρος – Ρωσία: Η ιστορική προσέγγιση των θαυμάτων.

Γιώργος Ν. Βλαχάκης, Ελληνικό Ανοιχτό Πανεπιστήμιο
Θαυματοποιία ου τω σκοπώ της εκπλήξεως των εντυγχανόντων γίνεται. Η διαλεκτική σχέση θαύματος και επιστήμης στη σκέψη των ορθόδοξων στοχαστών της προεπαναστατικής περιόδου.



Templeton World Charity Foundation
Institute of Historical Research
SOW logo



Institute for Historical Research National Hellenic Research Foundation 48, Vasileos Konstantinou Ave

GR-116 35 Athens, Greece


For more information about Project SOW contact:


Ε. [email protected]

About Project SOW

Project SOW is organized by:



Project SOW is funded by:

Templeton World Charity Foundation




The opinions expressed in this website are those of the authors and do not necessarily reflect the views of Templeton World Charity Foundation Inc.

This website uses cookies to improve your experience. We'll assume you're ok with this, but you can opt-out if you wish. Accept